Naar boven ↑

Update

Nummer 39, 2026
Uitspraken van 27 oktober 2026 tot 2 november 2026
Redactie: Mr. H. Vorsselman, mr. drs. I. van der Zalm, mr. Y. Bosschaart en J. Stulp.

Geachte heer/mevrouw,

Hierbij treft u de nieuwe PS Updates aan. 
 
Rechtspraak
In deze nieuwsbrief hebben wij een selectie opgenomen van de sinds de vorige nieuwsbrief verschenen uitspraken die te raadplegen zijn via de hyperlinks onder aan deze nieuwsbrief.

Deze week lichten wij een viertal uitspraken voor u uit. In de eerste zaak buigt de Hoge Raad zich over de vraag of de uitwonende stiefzoon van een slachtoffer recht heeft op affectieschade. In de tweede zaak oordeelt het hof over de vraag of eigen schuld van het slachtoffer moet worden toegepast op de toegekende affectieschade en over de vraag of de schadevergoeding aan de minderjarige zonen van het slachtoffer op een rekening met BEM-clausule moet worden overgemaakt. In de derde zaak oordeelt het hof over de aansprakelijkheid voor een val van een fietser over een biggenrug. In de vierde zaak in deelgeschil komt de vraag aan de orde wat van het slachtoffer van een bedrijfsongeval mag worden verwacht in het kader van de waarheidsplicht.

Hoge Raad. Hardheidsclausule: uitwonende stiefzoon heeft recht op affectieschade.
Strafrecht. Hoge Raad. In cassatie wordt geklaagd over het oordeel van het hof dat de uitwonende stiefzoon van het overleden slachtoffer kan worden aangemerkt als ‘naaste’ in de zin van artikel 6:108 lid 4 aanhef en onder g BW. Het cassatiemiddel faalt. De benadeelde partij, van wie de biologische vader al lange tijd niet meer in beeld was, zag het slachtoffer als zijn vader. Het slachtoffer was er altijd voor hem en was zijn steun en toeverlaat. Nadat de benadeelde partij een lange tijd had samengewoond met zijn moeder en het slachtoffer, is hij twee maanden voor het bewezenverklaarde feit op zichzelf gaan wonen. Het slachtoffer heeft een grote rol gespeeld bij het zoeken naar een woning voor de benadeelde partij. Nadat hij op zichzelf was gaan wonen, had de benadeelde partij veel appcontact met het slachtoffer en ging hij in het weekend op bezoek bij zijn moeder en het slachtoffer. Op grond hiervan heeft het hof geoordeeld dat de specifieke omstandigheden van de benadeelde partij zo uitzonderlijk zijn dat deze een beroep op de ‘hardheidsclausule’ in de zin van artikel 6:108 lid 4 aanhef en onder g BW rechtvaardigen. Dit oordeel getuigt niet van een onjuiste rechtsopvatting en is toereikend gemotiveerd. (PS 2026-0469)

Hof: affectieschade bij eigen schuld en BEM-clausule niet verplicht.
Strafrecht. Het hof veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf van veertien jaar voor moord op een door hem verwekte, ongeboren maar levensvatbare vrucht en voor zware mishandeling met voorbedachten rade, met de dood van zijn vriendin tot gevolg. De verdachte heeft aan zijn hoogzwangere vriendin misoprostol-tabletten, alcohol en drugs verstrekt. Als gevolg van de inname van de middelen is de bevalling op gang gekomen en is uiteindelijk een scheur in de baarmoeder ontstaan, wat tot hevig bloedverlies bij zijn vriendin heeft geleid. De verdachte heeft nagelaten om medische/professionele hulp in te schakelen. Als gevolg van zijn handelen en nalaten zijn de baby en zijn vriendin overleden. De kinderen, ouders en zus van het overleden slachtoffer hebben zich als benadeelde partijen in het strafproces gevoegd. De kinderen en ouders van het overleden slachtoffers vorderen vergoeding van hun affectieschade. De verdediging voert een eigenschuldverweer. Het hof stelt een causale verdeling vast van 90% aan de kant van de verdachte en 10% aan de kant van het overleden slachtoffer (eigen schuld door alcohol- en drugsgebruik). Het hof laat echter de vergoedingsplicht van de verdachte geheel in stand omdat de billijkheid dit naar het oordeel van het hof eist. Het hof weegt daarbij allereerst de uiteenlopende ernst van de gemaakte fouten mee. Voorts weegt het hof mee dat het door het overlijden veroorzaakte leed zich naar zijn aard eigenlijk niet in geld laat uitdrukken, maar in elk geval vele malen groter moet worden gewaardeerd dan de door de overheid in het kader van affectieschade vastgestelde forfaitaire bedragen van € 20.000 per benadeelde partij, zoals hier aan de orde. De bijzondere curator verzoekt het hof te bepalen dat de schadevergoeding voor de minderjarige zonen niet op een BEM-rekening moeten worden gestort. Met betrekking tot de BEM-clausule overweegt het hof dat de oplegging daarvan wettelijk niet is verplicht (Kamerstukken I 2022/23, 33552). Uit het verhandelde ter terechtzitting in hoger beroep is voldoende gebleken dat de oplegging van de BEM-clausule in de onderhavige zaak tot moeilijkheden kan leiden bij de inning van de schadevergoeding. Het hof zal de BEM-clausule dan ook niet opnemen. Ter terechtzitting in hoger beroep is gebleken dat de bijzondere curator bereid is de schadevergoeding op zijn derdengeldenrekening zo nodig te bewaren tot het moment waarop de minderjarige benadeelde partijen de leeftijd van 18 jaar hebben bereikt. Het hof ziet daarin voldoende waarborg dat de belangen van de minderjarige benadeelde partijen in acht worden genomen. (PS 2026-0471)

Hof. Val over biggenrug: gemeente aansprakelijk.
Hof. Een fietser heeft als gevolg van een val over een biggenrug ernstig letsel opgelopen. In deelgeschil heeft de rechtbank geoordeeld dat de gemeente aansprakelijk is. Door het hof is een deskundigenonderzoek door een verkeerskundige gelast. Het hof concludeert na kennisneming van het deskundigenbericht dat de weg ter plaatse van het ongeval gebrekkig is, dat deze daardoor gevaar voor (mogelijk ernstig letsel van) de gebruikers oplevert en dat dit (relatief eenvoudig en tegen betrekkelijk geringe kosten te voorkomen) gevaar, namelijk een botsing met een biggenrug nu deze niet onder alle omstandigheden goed zichtbaar was, zich heeft verwezenlijkt: de fietser heeft de biggenruggen niet gezien en is daarmee in botsing gekomen. Het feit dat de gemeente heeft gesteld dat de fietser op het gedeelte van de weg is gekomen dat voor fietsers verboden is speelt volgens het hof een ondergeschikte rol. De gemeente dient deze weg zo veilig mogelijk in te richten en dit houdt in dat zij de biggenruggen goed zichtbaar moet maken voor al het verkeer, en dus ook voor fietsers die om welke reden dan ook, bij vergissing (of bewust), op de rijbaan terechtkomen en op enig moment het fietspad zien en daar naartoe sturen. Het hof passeert verder het verweer omtrent het ontbreken van een causaal verband. De gemeente is op grond van artikel 6:174 BW aansprakelijk. (PS 2026-0460)

Rechtbank wijst verzoek deelgeschil af: schending waarheidsplicht.
Deelgeschil. Een postsorteerder is in 2025 op zijn werk gevallen en heeft daarbij letsel opgelopen. Hij vraagt in dit deelgeschil om voor recht te verklaren dat zijn werkgever aansprakelijk is voor de gevolgen van het ongeval. De rechtbank wijst het verzoek af. Tijdens de mondelinge behandeling is gebleken dat de postsorteerder alle feiten, die aannemelijk kunnen maken dat in deze zaak sprake is van een arbeidsongeval, opzettelijk niet heeft vermeld. Pas ter zitting heeft de postsorteerder een concrete en gedetailleerde beschrijving gegeven van het ongeval. Desgevraagd heeft de advocaat van de postsorteerder verklaard dat hij hiervan wetenschap had en dat hij deze feiten niet in het verzoekschrift heeft opgenomen met de bedoeling de wederpartij niet wijzer dan nodig te maken. De werkgever is hierdoor ernstig in zijn verdediging geschaad. Door de hem bekende toedracht te verzwijgen, heeft de werkgever in zijn verweerschrift immers alleen in het algemeen – en niet concreet – kunnen ingaan op zijn zorgplicht. Ook heeft de werkgever zich niet deugdelijk kunnen verweren op het punt of er sprake was van opzet of bewuste roekeloosheid aan de zijde van de postsorteerder. Van belang hierbij is dat een deelgeschil een relatief snelle en eenvoudige procesgang kent. Aan iedere partij wordt slechts één keer schriftelijk de mogelijkheid geboden alle relevante feiten in het verzoek en het verweer naar voren te brengen. Dit bewust nalatig handelen van de postsorteerder en zijn advocaat levert strijd op met de op de postsorteerder rustende waarheidsplicht. Deze nalatigheid wordt niet opgeheven door de verzwegen relevante feiten voor het eerst ter zitting aan te voeren. Het bewust nalatig handelen van de postsorteerder en zijn advocaat levert strijd op met de waarheidsplicht en dus ook strijdigheid met een goede procesorde. De kosten van het deelgeschil worden niet begroot. (PS 2026-0467)

Vragen of opmerkingen
Mocht u vragen of opmerkingen hebben over deze nieuwsbrief, dan kunt u mailen naar ps-updates@boom.nl.

Met vriendelijke groet,

Ilona van der Zalm & Armin Vorsselman
hoofdredacteuren PS Updates

Hoge Raad

Hof

Rechtbank