Update
Geachte heer/mevrouw,
Hierbij treft u de nieuwe PS Updates aan.
Rechtspraak
In deze nieuwsbrief hebben wij een selectie opgenomen van de sinds de vorige nieuwsbrief verschenen uitspraken die te raadplegen zijn via de hyperlinks onder aan deze nieuwsbrief.
Deze week lichten wij drie zaken voor u uit. In de eerste zaak gaat de advocaat-generaal in op het gebruik van artificial intelligence (AI) bij de onderbouwing van de vordering van een benadeelde partij. De tweede zaak betreft een discussie over de vraag of een radioloog, die tumorweefsel op een MRI-scan niet opmerkte, heeft gehandeld zoals van een redelijk handelend en redelijk bekwaam vakgenoot mocht worden verwacht. Ondanks het feit dat verschillende radiologen later wel tumorweefsel op de MRI-scan opmerkten, komt de rechtbank tot het oordeel dat de desbetreffende radioloog niet onzorgvuldig heeft gehandeld. De derde en laatste zaak betreft een vrouw die gevallen is in een winkel over een lege palletwagen. Volgens de rechtbank is de waarschuwing van een medewerker voor de palletwagen de wezenlijke te nemen maatregel. Er is dus geen sprake van onrechtmatig handelen van de winkel.
Conclusie A-G over gebruik AI bij onderbouwing vordering benadeelde partij.
Strafrecht. Niet-letsel. Conclusie A-G Paridaens. In cassatie wordt geklaagd over de toewijzing van de vordering van de benadeelde partij. De vordering van de benadeelde partij heeft onder meer betrekking op gestolen sieraden. Het middel klaagt dat het hof onvoldoende gemotiveerd is afgeweken van het door de verdediging ingenomen uitdrukkelijk onderbouwde standpunt dat de vordering niet-ontvankelijk is, nu de waardeschatting van sieraden in die vordering op ChatGPT is gebaseerd. Het klaagt verder dat de beslissing van het hof niet naar de eis der wet met redenen is omkleed, omdat het hof deze waardeschatting zonder nader onderzoek of deugdelijke motivering tot uitgangspunt heeft genomen. De waarde van die sieraden is door de benadeelde partij geschat op een bedrag van € 49.874. Bij die schatting heeft de benadeelde partij met behulp van ChatGPT rekening gehouden met de verandering van de goudprijs en inflatiecorrectie. De A-G overweegt dat in beginsel geen rechtsregel zich ertegen verzet dat een benadeelde partij bij de onderbouwing van haar vordering gebruik maakt van een ‘AI-tool’, zoals ChatGPT. Wel is volgens de A-G van belang dat de berekening voldoende inzichtelijk en controleerbaar is voor de overige procespartijen en de rechter. Hoewel het hof de hoogte van de toewijzing van de vordering wat betreft de sieraden niet direct heeft gebaseerd op de berekening van de benadeelde partij, maar op een schatting van het hof, heeft het hof bij die schatting onmiskenbaar de door de benadeelde partij voorgestelde en deels op ChatGPT gebaseerde berekening gevolgd door de schade eveneens te schatten op een bedrag van € 49.874. Dit terwijl de voorbeeldberekening geen enkele bron noemt en ook anderszins door de benadeelde partij geen gegevens zijn aangedragen die de percentages en cijfers die ChatGPT heeft gehanteerd, bevestigen. Daarbij komt dat de verdediging de vordering ten aanzien van de post sieraden heeft betwist door onder meer aan te voeren dat de waardebepaling middels gebruikmaking van ChatGPT onvoldoende betrouwbaar is. De A-G is dan ook van mening dat het hof de toewijzing van de vordering van de benadeelde partij onvoldoende met redenen heeft omkleed. (PS 2026-0433)
Tumorweefsel gemist op MRI-scan van 13-jarige jongen: ziekenhuis niet aansprakelijk.
Deelgeschil. In 2020 is een destijds 13-jarige jongen door de huisarts verwezen naar de afdeling Neurologie in een ziekenhuis wegens onder meer pijnklachten in de rug en beide benen. In dit ziekenhuis heeft de neuroloog een MRI-scan van de lumbale wervelkolom aangevraagd, waar volgens de betrokken arts geen afwijkingen op te zien waren. De jongen bleef klachten houden. In 2021 heeft in Turkije nader medisch onderzoek plaatsgevonden. Er werden toen bij hem meerder tumoren geconstateerd, in zijn hoofd en rug. Er heeft een herbeoordeling plaatsgevonden van de MRI-scan. In dit verslag wordt onder meer vermeld dat er waarschijnlijk al pathologisch tumorweefsel te zien was. Op verzoek van partijen is er vervolgens een expertiseonderzoek uitgevoerd door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR). In deze procedure verzoekt de jongen onder meer dat de rechtbank voor recht verklaart dat de radioloog en/of neuroloog van het ziekenhuis niet heeft/hebben gehandeld zoals van een redelijk handelend en redelijk bekwaam vakgenoot mocht worden verwacht en dat het ziekenhuis en zijn aansprakelijkheidsverzekeraar jegens hem hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de vertraging in de diagnose en de nog nader vast te stellen daardoor ontstane schade. Het ziekenhuis en zijn aansprakelijkheidsverzekeraar voeren verweer. De rechtbank overweegt dat het heel begrijpelijk is dat de jongen zich op het standpunt stelt dat de radioloog in 2020 het tumorweefsel had moeten opmerken, zeker aangezien verschillende andere radiologen wel afwijkend weefsel zagen op die scan. Het is verschrikkelijk naar dat het tumorweefsel destijds niet is gezien terwijl, als dat wel was ontdekt, er eerder ingegrepen had kunnen worden en er misschien een beter resultaat was behaald. Toch kan de rechtbank in dit deelgeschil niet vaststellen dat de eerste radioloog – en daarmee het ziekenhuis – onzorgvuldig heeft gehandeld. Het expertisepanel komt immers op grond van de bevindingen uiteindelijk juist tot de conclusie dat er geen aanwijzingen zijn dat de radioloog niet heeft gehandeld volgens geldende richtlijnen en standaarden. Daarmee zijn naar het oordeel van de rechtbank niet alleen de specifieke richtlijnen en protocollen bedoeld waarin kort gezegd is beschreven hoe radiologen horen te handelen in bepaalde situaties, maar daarbij gaat het (ook) om de standaard van de redelijk handelend en redelijk bekwaam radioloog. Dat de meerderheid van de radiologen die de scan later hebben bekeken het weefsel opmerkte, is niet genoeg om te concluderen dat een redelijk handelend radioloog het weefsel (dus) had moeten zien. (PS 2026-0429)
Waarschuwing medewerker winkel heft gevaarzetting op.
Deelgeschil. In 2025 is een vrouw bij het verlaten van een winkel gevallen over een lege palletwagen. Zij droeg op dat moment de vier sierkussens die zij had opgehaald voor zich. Door de val heeft de vrouw haar linkerelleboog gebroken. Aan dit verzoek in deelgeschil heeft de vrouw ten grondslag gelegd dat de winkel een onrechtmatige daad jegens haar heeft gepleegd, doordat zij een gevaarzettende situatie in het leven heeft geroepen. Volgens de winkel is er geen sprake geweest van onrechtmatig (gevaarzettend) handelen, maar behoorde de vrouw de benodigde oplettendheid in acht te nemen. Bovendien zou zij zijn gewaarschuwd voor de palletwagen. De rechtbank loopt de Kelderluik-criteria langs. De rechtbank overweegt dat het laten staan van een lege palletwagen gevaarzettend is, maar aangezien er gewaarschuwd is, er geen sprake is van een onrechtmatige gedraging. De waarschuwing heft naar het oordeel van de rechtbank de gevaarzetting op. Het is dé wezenlijke te nemen maatregel. Weliswaar heeft de vrouw verklaard dat zij niet gewaarschuwd is, maar de rechtbank heeft op dit moment geen reden om aan de schriftelijke verklaring van de medewerker te twijfelen. Zijn verklaring is duidelijk en concreet en de vrouw heeft hier niet méér tegenovergesteld dan dat het volgens haar anders is gegaan – dus zonder de waarschuwing. Ten overvloede overweegt de rechtbank dat indien in een eventueel vervolg zou komen vast te staan dat de vrouw niet is gewaarschuwd, dan wél aan de vereisten van onrechtmatige daad is voldaan en de winkel aansprakelijk is. Voor die situatie geldt, zo overweegt de rechtbank eveneens ten overvloede, wel dat de vrouw ook zelf meer voorzichtigheid had moeten betrachten: zij kon weten dat er in de winkel palletwagens zouden staan omdat de voorraad bijgevuld werd tijdens openingstijden van de winkel en zij heeft zelf haar zicht gedeeltelijk beperkt door met de kussens voor zich in haar handen te lopen, waardoor zij minder zicht had op waar ze liep. Een percentage eigen schuld van 25% is gezien deze omstandigheden in beginsel (zonder vooruit te lopen op een mogelijke billijkheidscorrectie) redelijk. (PS 2026-0430)
Vragen of opmerkingen
Mocht u vragen of opmerkingen hebben over deze nieuwsbrief, dan kunt u mailen naar ps-updates@boom.nl.
Met vriendelijke groet,
Ilona van der Zalm & Armin Vorsselman
hoofdredacteuren PS Updates
Hoge Raad
- Hoge Raad Een patiënt is in verband met rugklachten geopereerd. Als gevolg van deze operatie heeft de patiënt een gedeeltelijke dwarslaesie opgelopen en is hij rolstoelgebonden. De rechtbank heeft de vordering tot aansprakelijkheid van het ziekenhuis afgewezen. Het hof heeft bij tussenarrest een deskundige benoemd. Door tussenkomst van het IGZ is nog een extern onderzoek verricht door een andere deskundige. Het hof volgt in zijn eindarrest het vonnis van de rechtbank. Het middel klaagt onder meer dat de overwegingen van het hof onbegrijpelijk zijn. Volgens het middel is het oordeel van het hof dat er in theorie maar twee keuzemogelijkheden waren (uitstel van de operatie met neurologische follow-up of direct opereren) en dat bij uitstel ook op enig moment dezelfde operatie met dezelfde risico’s zou moeten worden uitgevoerd onbegrijpelijk. Volgens het middel zou de patiënt, in het licht van de bevindingen van de door het hof benoemde deskundige, de keuze hebben gehad om zich niet te laten opereren. De Hoge Raad overweegt dat het hof heeft gesteld dat uit de opinie van de door het IGZ benoemde deskundige volgt dat sprake was van progressie van het neurologische beeld en dat een operatie hoe dan ook op enig moment zou hebben moeten plaatsvinden, en dat het hof niet meegaat in de andersluidende opinie van de eigen benoemde deskundige dat niet opereren nog een optie was. Het hof heeft met deze verwijzing kennelijk slechts bedoeld dat volgens de eigen benoemde deskundige bij een uitgestelde operatie dezelfde risico’s zouden bestaan op ernstige complicaties, en niet dat ook volgens de eigen benoemde deskundige in een later stadium zeker een operatie zou hebben moeten plaatsvinden. De klachten van de patiënt stuiten hierop af. De overige klachten van het middel kunnen evenmin tot cassatie leiden. 25-09-2026
- Parket bij de Hoge Raad Strafrecht. Niet-letsel. Conclusie A-G Paridaens. In cassatie wordt geklaagd over de toewijzing van de vordering van de benadeelde partij. De vordering van de benadeelde partij heeft onder meer betrekking op gestolen sieraden. Het middel klaagt dat het hof onvoldoende gemotiveerd is afgeweken van het door de verdediging ingenomen uitdrukkelijk onderbouwde standpunt dat de vordering niet-ontvankelijk is, nu de waardeschatting van sieraden in die vordering op ChatGPT is gebaseerd. Het klaagt verder dat de beslissing van het hof niet naar de eis der wet met redenen is omkleed, omdat het hof deze waardeschatting zonder nader onderzoek of deugdelijke motivering tot uitgangspunt heeft genomen. De waarde van die sieraden is door de benadeelde partij geschat op een bedrag van € 49.874. Bij die schatting heeft de benadeelde partij met behulp van ChatGPT rekening gehouden met de verandering van de goudprijs en inflatiecorrectie. De A-G overweegt dat in beginsel geen rechtsregel zich ertegen verzet dat een benadeelde partij bij de onderbouwing van haar vordering gebruik maakt van een ‘AI-tool’, zoals ChatGPT. Wel is volgens de A-G van belang dat de berekening voldoende inzichtelijk en controleerbaar is voor de overige procespartijen en de rechter. Hoewel het hof de hoogte van de toewijzing van de vordering wat betreft de sieraden niet direct heeft gebaseerd op de berekening van de benadeelde partij, maar op een schatting van het hof, heeft het hof bij die schatting onmiskenbaar de door de benadeelde partij voorgestelde en deels op ChatGPT gebaseerde berekening gevolgd door de schade eveneens te schatten op een bedrag van € 49.874. Dit terwijl de voorbeeldberekening geen enkele bron noemt en ook anderszins door de benadeelde partij geen gegevens zijn aangedragen die de percentages en cijfers die ChatGPT heeft gehanteerd, bevestigen. Daarbij komt dat de verdediging de vordering ten aanzien van de post sieraden heeft betwist door onder meer aan te voeren dat de waardebepaling middels gebruikmaking van ChatGPT onvoldoende betrouwbaar is. De A-G is dan ook van mening dat het hof de toewijzing van de vordering van de benadeelde partij onvoldoende met redenen heeft omkleed. 22-09-2026
Rechtbank
- Rechtbank Oost-Brabant Strafrecht. Poging tot doodslag op een medewerker van een ggz-instelling. Het slachtoffer heeft zich gevoegd als benadeelde partij. Bij het vaststellen van de immateriële schadevergoeding maakt de rechtbank gebruik van de Rotterdamse schaal en hanteert zij de door het LOVS vastgestelde aanbevelingen. Uit de onderbouwing van de vordering volgt dat er sprake is van persisterende klachten na traumatisch hersenletsel en dat een medische eindsituatie nog niet is bereikt. De rechtbank beschouwt dit letsel als het primaire letsel en schaart het onder categorie 2.1 hersenletsel, onder d minder ernstig (bandbreedte € 10.000 tot € 29.000). Het gevorderde bedrag van € 25.000 acht de rechtbank billijk. De rechtbank is verder van oordeel dat het letsel als gevolg van aangezichts- en tandletsel valt onder categorie 9.1 gezichtsletsel, onder d breuken van jukbeenderen, onder II eenvoudige breuken van de jukbeenderen waarbij enige reconstructieve chirurgie nodig is (bandbreedte € 3.000 tot € 4.500). Weliswaar heeft een dergelijke operatie niet plaatsgevonden, maar er is wel sprake van een fractuur, fors zichtbaar aangezichtsletsel, sensibiliteitsklachten en tandbeschadigingen. Het gevorderde bedrag van € 1.500 acht de rechtbank billijk. Tot slot past de rechtbank de aanbeveling toe om de bedragen van het primaire en secundaire letsel te verhogen met 10% vanwege het ernstige verwijt dat de verdachte te maken valt met betrekking tot het toebrengen van het letsel. De rechtbank overweegt hiertoe dat het handelen van de verdachte actief en doelbewust was gericht op het toebrengen van dodelijk letsel aan de benadeelde partij. Anders dan door de benadeelde partij is gevorderd, zal de rechtbank niet een verhoging met een percentage van 20% toepassen, omdat de verdachte, volgens een hem betreffend psychiatrisch rapport, als sterk verminderd toerekeningsvatbaar moet worden beschouwd. De rechtbank stelt de totale immateriële schadevergoeding naar billijkheid vast op € 29.150. 29-09-2026
- Rechtbank Rotterdam Deelgeschil. In 2025 is een vrouw bij het verlaten van een winkel gevallen over een lege palletwagen. Zij droeg op dat moment de vier sierkussens die zij had opgehaald voor zich. Door de val heeft de vrouw haar linkerelleboog gebroken. Aan dit verzoek in deelgeschil heeft de vrouw ten grondslag gelegd dat de winkel een onrechtmatige daad jegens haar heeft gepleegd, doordat zij een gevaarzettende situatie in het leven heeft geroepen. Volgens de winkel is er geen sprake geweest van onrechtmatig (gevaarzettend) handelen, maar behoorde de vrouw de benodigde oplettendheid in acht te nemen. Bovendien zou zij zijn gewaarschuwd voor de palletwagen. De rechtbank loopt de Kelderluik-criteria langs. De rechtbank overweegt dat het laten staan van een lege palletwagen gevaarzettend is, maar aangezien er gewaarschuwd is, er geen sprake is van een onrechtmatige gedraging. De waarschuwing heft naar het oordeel van de rechtbank de gevaarzetting op. Het is dé wezenlijke te nemen maatregel. Weliswaar heeft de vrouw verklaard dat zij niet gewaarschuwd is, maar de rechtbank heeft op dit moment geen reden om aan de schriftelijke verklaring van de medewerker te twijfelen. Zijn verklaring is duidelijk en concreet en de vrouw heeft hier niet méér tegenovergesteld dan dat het volgens haar anders is gegaan – dus zonder de waarschuwing. Ten overvloede overweegt de rechtbank dat indien in een eventueel vervolg zou komen vast te staan dat de vrouw niet is gewaarschuwd, dan wél aan de vereisten van onrechtmatige daad is voldaan en de winkel aansprakelijk is. Voor die situatie geldt, zo overweegt de rechtbank eveneens ten overvloede, wel dat de vrouw ook zelf meer voorzichtigheid had moeten betrachten: zij kon weten dat er in de winkel palletwagens zouden staan omdat de voorraad bijgevuld werd tijdens openingstijden van de winkel en zij heeft zelf haar zicht gedeeltelijk beperkt door met de kussens voor zich in haar handen te lopen, waardoor zij minder zicht had op waar ze liep. Een percentage eigen schuld van 25% is gezien deze omstandigheden in beginsel (zonder vooruit te lopen op een mogelijke billijkheidscorrectie) redelijk. 17-09-2026
- Rechtbank Amsterdam Mondeling vonnis. In 2022 heeft een aanrijding plaatsgevonden. De WAM-verzekeraar van de auto die het ongeval heeft veroorzaakt heeft aansprakelijkheid erkend. Het gaat in deze zaak om de vraag of de eisende partij destijds een van de inzittenden was van de auto die werd aangereden. De eisende partij stelt dat hij links achter in de auto zat en dat hij als gevolg van de aanrijding lichamelijk en psychisch letsel heeft opgelopen. De WAM-verzekeraar betwist dat de eisende partij ten tijde van de aanrijding in de auto zat en weigert de schade te vergoeden. De eisende partij vordert in deze procedure een verklaring voor recht dat hij inzittende van de auto was. Alle getuigen hebben het verhaal van de eisende partij bevestigd, behalve de veroorzaker van het ongeval, die niet als geheel onpartijdig kan worden beschouwd. Daarnaast heeft de eisende partij de volgende dag de huisartsenpost bezocht. Anders dan de WAM-verzekeraar aanvoert vormt het feit dat de eisende partij pas later naar de huisartsenpost is gegaan geen aanleiding om aan zijn verhaal te twijfelen. Daarvoor bestaat een goede verklaring: hij is na de aanrijding eerst gewoon gaan slapen en heeft pas toen hij wakker werd met pijn de huisarts opgezocht. Tot slot wordt (ten overvloede) opgemerkt dat de WAM-verzekeraar zelf erkent dat op de eerste foto in een rapport (opgesteld op verzoek van de WAM-verzekeraar) inderdaad iemand vaag links achter in de auto lijkt te zitten. De verzochte verklaring voor recht wordt toegewezen. 17-09-2026
- Rechtbank Den Haag Deelgeschil. In 2020 is een destijds 13-jarige jongen door de huisarts verwezen naar de afdeling Neurologie in een ziekenhuis wegens onder meer pijnklachten in de rug en beide benen. In dit ziekenhuis heeft de neuroloog een MRI-scan van de lumbale wervelkolom aangevraagd, waar volgens de betrokken arts geen afwijkingen op te zien waren. De jongen bleef klachten houden. In 2021 heeft in Turkije nader medisch onderzoek plaatsgevonden. Er werden toen bij hem meerder tumoren geconstateerd, in zijn hoofd en rug. Er heeft een herbeoordeling plaatsgevonden van de MRI-scan. In dit verslag wordt onder meer vermeld dat er waarschijnlijk al pathologisch tumorweefsel te zien was. Op verzoek van partijen is er vervolgens een expertiseonderzoek uitgevoerd door de Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR). In deze procedure verzoekt de jongen onder meer dat de rechtbank voor recht verklaart dat de radioloog en/of neuroloog van het ziekenhuis niet heeft/hebben gehandeld zoals van een redelijk handelend en redelijk bekwaam vakgenoot mocht worden verwacht en dat het ziekenhuis en zijn aansprakelijkheidsverzekeraar jegens hem hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de vertraging in de diagnose en de nog nader vast te stellen daardoor ontstane schade. Het ziekenhuis en zijn aansprakelijkheidsverzekeraar voeren verweer. De rechtbank overweegt dat het heel begrijpelijk is dat de jongen zich op het standpunt stelt dat de radioloog in 2020 het tumorweefsel had moeten opmerken, zeker aangezien verschillende andere radiologen wel afwijkend weefsel zagen op die scan. Het is verschrikkelijk naar dat het tumorweefsel destijds niet is gezien terwijl, als dat wel was ontdekt, er eerder ingegrepen had kunnen worden en er misschien een beter resultaat was behaald. Toch kan de rechtbank in dit deelgeschil niet vaststellen dat de eerste radioloog – en daarmee het ziekenhuis – onzorgvuldig heeft gehandeld. Het expertisepanel komt immers op grond van de bevindingen uiteindelijk juist tot de conclusie dat er geen aanwijzingen zijn dat de radioloog niet heeft gehandeld volgens geldende richtlijnen en standaarden. Daarmee zijn naar het oordeel van de rechtbank niet alleen de specifieke richtlijnen en protocollen bedoeld waarin kort gezegd is beschreven hoe radiologen horen te handelen in bepaalde situaties, maar daarbij gaat het (ook) om de standaard van de redelijk handelend en redelijk bekwaam radioloog. Dat de meerderheid van de radiologen die de scan later hebben bekeken het weefsel opmerkte, is niet genoeg om te concluderen dat een redelijk handelend radioloog het weefsel (dus) had moeten zien. 11-09-2026
- Rechtbank Rotterdam In een eerdere beschikking heeft de rechtbank een onderzoek door een huisartsgeneeskundige bevolen en is een deskundige benoemd. De deskundige heeft partijen en de rechtbank meegedeeld dat het in de beschikking genoemde voorschot niet toereikend is om de uitgebreide reactie namens de verzoekende partij in zijn rapport te betrekken. Hij verzoekt om het voorschot op te hogen van 10 naar 15 uur. Met het gehanteerde uurtarief van € 181,50 inclusief btw komt dit neer op een verhoging van € 907,50. Beide partijen hebben verklaard akkoord te zijn met de verhoging. De rechtbank is van oordeel dat de verhoging van het voorschot redelijk is. Het verzoek daartoe zal derhalve worden toegewezen. 20-08-2026